Sau khi tháo niềng, nhiều người chủ quan không đeo hàm duy trì hoặc đeo không đều vì nghĩ răng đã ổn định. Tuy nhiên, đây là nguyên nhân phổ biến khiến răng dễ chạy lại và lệch khớp cắn. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hậu quả của việc không đeo hàm duy trì và vì sao giai đoạn duy trì lại quan trọng sau niềng răng.
Hàm duy trì là gì?
Hàm duy trì là khí cụ được sử dụng sau khi tháo niềng để giữ răng ổn định ở vị trí mới và duy trì kết quả chỉnh nha lâu dài. Sau khi niềng răng, răng vẫn có xu hướng dịch chuyển nên việc đeo hàm duy trì đúng hướng dẫn là rất cần thiết.
Việc đeo hàm duy trì giúp giữ răng đều đẹp, ổn định khớp cắn, hạn chế răng chạy lại và giảm nguy cơ phải niềng răng lại. Đây là bước quan trọng giúp duy trì hiệu quả niềng răng sau khi tháo mắc cài.
Hiện nay, có 3 loại hàm duy trì phổ biến gồm hàm duy trì cố định, hàm duy trì tháo lắp và hàm duy trì trong suốt. Tùy vào tình trạng răng và chỉ định của bác sĩ chỉnh nha, mỗi người sẽ phù hợp với loại hàm duy trì khác nhau.
Không đeo hàm duy trì sau niềng răng có sao không?
Việc không đeo hàm duy trì sau niềng răng có thể khiến kết quả chỉnh nha trước đó bị ảnh hưởng đáng kể. Dưới đây là những hệ quả thường gặp mà nhiều người gặp phải.
Răng bị chạy lại sau niềng
Răng chạy lại là hậu quả thường gặp nhất khi bỏ đeo hàm duy trì. Tình trạng này có thể khiến răng xô lệch nhẹ, chen chúc trở lại, xuất hiện khe hở hoặc răng cửa không còn thẳng hàng. Ở nhiều trường hợp, răng có thể dịch chuyển khá nhanh chỉ sau vài tuần hoặc vài tháng không đeo máng duy trì đúng chỉ định.
Khớp cắn bị thay đổi
Không đeo hàm duy trì còn có thể làm khớp cắn mất ổn định. Bạn có thể gặp tình trạng cắn lệch, hai hàm không còn khít nhau hoặc ăn nhai khó chịu. Nếu kéo dài, điều này có thể ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai.
Phải niềng răng lại lần 2
Nếu răng chạy lệch nhiều, việc đeo lại hàm duy trì có thể không còn hiệu quả và bác sĩ có thể phải chỉ định niềng răng lại. Điều này khiến người bệnh tốn thêm thời gian, chi phí và công sức điều trị.
3 dấu hiệu răng bị chạy lại sau tháo niềng
Răng có thể chạy lại chỉ sau vài ngày đến vài tuần nếu không đeo hàm duy trì đúng cách sau niềng răng, với những biểu hiện thường gặp dưới đây:
Hàm duy trì bị chật
Hàm duy trì khó đeo hoặc gây đau tức là dấu hiệu phổ biến cho thấy răng đang chạy lại. Nếu hàm duy trì không còn ôm sát răng như trước hoặc phải dùng lực mới đeo được, khả năng cao vị trí răng đã thay đổi.
Răng cửa lệch nhẹ
Ở giai đoạn đầu, răng thường chỉ lệch nhẹ nên khá khó nhận biết. Tuy nhiên, khi quan sát kỹ, bạn có thể thấy răng cửa xoay nhẹ, đường răng không còn thẳng hoặc xuất hiện chen chúc nhẹ giữa các răng.
Khớp cắn thay đổi
Khi răng dịch chuyển, khớp cắn cũng có thể bị ảnh hưởng. Nhiều người cảm thấy cắn không đều, hai hàm chạm không đúng vị trí hoặc khó chịu khi ăn nhai. Đây là dấu hiệu cho thấy khớp cắn đang mất ổn định sau chỉnh nha.
Cần đeo hàm duy trì sau niềng trong bao lâu?
Sau khi tháo niềng, bác sĩ thường hướng dẫn thời gian đeo hàm duy trì theo từng giai đoạn sau:
- Trong 3-6 tháng đầu sau tháo niềng, thường cần đeo hàm duy trì gần như cả ngày và chỉ tháo ra khi ăn uống hoặc vệ sinh răng miệng để hạn chế tình trạng răng chạy lại.
- Sau khoảng 6 tháng đến 1 năm, răng dần ổn định hơn nên đa số trường hợp chỉ cần đeo hàm duy trì vào ban đêm theo hướng dẫn của bác sĩ chỉnh nha.
- Sau 1-2 năm, răng vẫn có nguy cơ dịch chuyển do nghiến răng, đẩy lưỡi hoặc thay đổi khớp cắn nên nhiều người vẫn duy trì đeo hàm duy trì vài đêm mỗi tuần để giữ răng ổn định lâu dài.
Những lưu ý quan trọng khi đeo hàm duy trì sau tháo niềng
Để hạn chế răng chạy lại sau niềng và duy trì kết quả chỉnh nha ổn định lâu dài, bạn nên:
- Đeo hàm duy trì đúng thời gian theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Tháo hàm khi ăn uống và vệ sinh răng miệng để giữ khí cụ sạch sẽ.
- Vệ sinh hàm duy trì mỗi ngày bằng bàn chải mềm và nước sạch, tránh dùng nước nóng vì dễ làm biến dạng hàm.
- Bảo quản hàm duy trì trong hộp riêng khi không sử dụng để tránh thất lạc hoặc hư hỏng.
- Tái khám định kỳ để kiểm tra độ ổn định của răng và khớp cắn sau niềng.
- Đến nha khoa sớm nếu hàm duy trì bị chật, khó đeo hoặc xuất hiện dấu hiệu răng xô lệch, chạy lại sau tháo niềng.
Nhìn chung, việc không đeo hàm duy trì sau niềng răng có thể khiến răng chạy lại, ảnh hưởng đến khớp cắn và làm giảm hiệu quả chỉnh nha trước đó. Mặc dù quá trình niềng răng đã hoàn tất, giai đoạn duy trì vẫn đóng vai trò rất quan trọng để giữ răng ổn định lâu dài. Vì vậy, bạn nên đeo hàm duy trì đúng chỉ định của bác sĩ, tuân thủ lịch tái khám định kỳ để được xử lý sớm nếu nhận thấy răng có dấu hiệu xô lệch trở lại.